บทที่ 3
ว่าที่คู่ดูตัวพูดผิดมาตรา
“คุณธามนั่งตรงนั้นค่ะ”
ท่านศศิธรชี้ปลายนิ้วไปที่เก้าอี้หัวโต๊ะฝั่งไกลที่สุด กำไลหยกบนข้อมือกระทบขอบโต๊ะไม้สักดังกริ๊กเดียว
ส่วนเก้าอี้ข้างภูผา มีป้ายชื่อกระดาษแข็งพับครึ่งตั้งอยู่บนจานลายคราม ลายมือแม่ หมึกสีน้ำเงิน
คุณปกรณ์
ภูผามองป้ายนั้น แล้วเงยหน้ามองแม่
“แม่ครับ”
“แขกมาก่อน คนในบ้านนั่งไกลได้” แม่ว่า มือยังจัดช้อนกลางให้ตรงแนวจาน “ถ้าคบกันจริง คุณธามก็เป็นคนในบ้านแล้ว ไม่ใช่หรือคะ”
ภูผาอ้าปาก แล้วปิดลง
ทุกคำในประโยคนั้นถูกกฎหมาย แต่มันคือกับดัก
ธามไม่ให้เขาได้เถียง เขายื่นถุงกระดาษสีน้ำตาลให้แม่ด้วยสองมือ ข้างในเป็นเมล็ดกาแฟคั่ว ปากถุงพับสามทบติดลวดทองเส้นเล็ก กลิ่นเมล็ดคั่วใหม่ลอยออกมาตามรอยพับ
“คั่วเมื่อเช้าครับท่าน คั่วอ่อน ไม่เปรี้ยว”
“ดิฉันดื่มชาค่ะ”
“ครับ” ธามยังยื่นถุงค้างไว้ในระดับเดิม “เผื่อวันไหนท่านอยากรู้ว่าผมชงเป็นจริงไหม”
ท่านศศิธรมองเขาสองวินาที แล้วรับถุงไปวางไว้ข้างกาน้ำชา
ธามเดินไปนั่งที่หัวโต๊ะฝั่งไกล เลื่อนเก้าอี้อย่างไม่มีเสียง วันนี้เขาใส่เชิ้ตลินินขาวตัวเดิม ติดกระดุมถึงข้อมือ ปลายแขนเสื้อปิดนาฬิกาเรือนนั้นไว้มิด
ระยะระหว่างเขากับภูผาคือความยาวของโต๊ะทั้งตัว มีชามแก้วลอยดอกมะลิคั่นอยู่ตรงกลาง
บ้านแม่มีกลิ่นเดิมทุกวันอาทิตย์
ต้มข่าไก่ใส่ใบมะกรูดฉีก กลิ่นข่าอ่อนลอยมาจากครัว ปนกลิ่นมะลิในชามแก้วกับกลิ่นน้ำมันขัดไม้ของโต๊ะที่แม่สั่งให้ขัดทุกเดือน นาฬิกาลูกตุ้มที่ผนังตีหกครั้ง เสียงทุ้มสะท้อนในห้องที่เพดานสูงเกินไปสำหรับคนสามคน
ภูผาวางมือบนตัก บิดผ้าเช็ดปากเป็นเกลียว
โดยเฉพาะลุง
เมื่อวานธามวางสายแล้วหันมายิ้มให้เขา ยิ้มเดิม เสียงเดิม
“ร้านปิดบ่ายนี้นะครับ ทนายจะเอาอะไรกลับไปอีกไหม”
ภูผาตอบว่าไม่ แล้วเดินออกจากร้าน
สัญญาข้อห้าห้ามธามถามเรื่องคดี ไม่ได้ห้ามภูผาถามเรื่องลุง เขาถามได้ตลอดเวลา
แต่เขาเลือกไม่ถาม
ทนายที่ดีไม่ถามคำถามสำคัญตอนพยานยังสดชื่น ทนายที่ดีเก็บมันไว้ รอจนพยานเหนื่อย รอจนพยานเผลอ
ตอนนี้พยานคนนั้นนั่งอยู่ปลายโต๊ะ ตักต้มข่าใส่ถ้วยตัวเองโดยไม่ทำน้ำแกงหยดลงผ้าปูโต๊ะสักหยด
ไม่มีใครเผลอ
กริ่งหน้าบ้านดังขึ้น
ปกรณ์มาพร้อมกล่องขนมเปี๊ยะผูกโบแดง
เชิ้ตฟ้าอ่อน เนกไทลายจุดเล็ก ผมเซ็ตเจลเรียบจนแสงไฟสะท้อน เขาก้มไหว้แม่ต่ำ ต่ำกว่าที่ลูกชายแท้ ๆ เคยไหว้
“สวัสดีครับท่านป้า คุณพ่อฝากความคิดถึงมาครับ”
“ท่านสมพงษ์สบายดีไหมคะ”
“แข็งแรงครับ ตีกอล์ฟทุกเช้า” ปกรณ์หันมาหาภูผา ยิ้มกว้าง “น้องภู ไม่เจอกันนานเลยนะ ตั้งแต่งานแต่งพี่สาวพี่”
“สวัสดีครับพี่ปกรณ์”
ปกรณ์นั่งลงบนเก้าอี้ข้างภูผา ใกล้จนแขนเสื้อสองคนเกือบเฉียดกัน กลิ่นโคโลญจน์ไม้ซีดาร์ฉุนกลบกลิ่นมะลิในทันที
แล้วเขาก็เพิ่งมองเห็นคนที่ปลายโต๊ะ
“อ้อ” ปกรณ์เลิกคิ้ว สายตาไล่จากผมยุ่งลงไปถึงเชิ้ตลินิน “คุณคงเป็นคนที่ท่านป้าเล่าให้คุณพ่อฟัง”
“ธามครับ”
“บาริสต้าใช่ไหม” ปกรณ์ยิ้ม “ผมดื่มกาแฟทุกวันเลยนะ แต่ไม่เคยรู้จักคนชงสักคน”
“ไม่แปลกครับ” ธามว่า “คนชงส่วนใหญ่ก็จำแค่แก้ว ไม่ได้จำหน้าคนสั่ง”
ภูผาก้มหน้าซดน้ำแกงกลบมุมปากที่กระตุก
ท่านศศิธรตักปลากะพงนึ่งมะนาวใส่จานให้ปกรณ์เป็นคนแรก แล้วใส่ให้ภูผา แล้ววางช้อนกลางลง ไม่ได้ตักให้ปลายโต๊ะ
ธามเอื้อมไปตักเอง ไม่มีท่าทีเก้อ
“ปกรณ์เพิ่งได้เลื่อนเป็นทนายอาวุโสค่ะ” แม่ว่า “สำนักงานที่ปรึกษาบริษัทใหญ่ ลูกค้าเป็นบริษัทข้ามชาติทั้งนั้น”
“ท่านป้าชมเกินไปครับ” ปกรณ์หัวเราะ แต่ยืดหลังขึ้นอีกนิด “ไม่ได้เก่งอะไร แค่เลือกฝั่งถูก”
“ฝั่งไหนครับ” ภูผาถาม
“ฝั่งที่จ่ายค่าทนายตรงเวลาไง”
ปกรณ์หัวเราะคนเดียว
เสียงช้อนกระเบื้องของแม่แตะขอบถ้วยแผ่วเบา
“ว่าแต่” ปกรณ์หันมาทางภูผา ลดเสียงลงเหมือนจะเล่าความลับ แต่ดังพอให้ปลายโต๊ะได้ยิน “ได้ข่าวว่าน้องภูจะฟ้องบริษัทยาเจ้าใหญ่”
ส้อมในมือภูผาค้างอยู่เหนือเนื้อปลา
ที่ปลายโต๊ะ ช้อนของธามหยุดนิ่งเหนือถ้วยต้มข่า น้ำแกงหยดหนึ่งไหลกลับลงถ้วย ติ๋ง
“วงการเรามันแคบครับท่านป้า” ปกรณ์ยิ้ม “โนติสฉบับเดียว ลือกันไปถึงสามสำนักงาน”
เขาหันกลับมามองภูผาตรง ๆ
“พี่ยังเดาได้เลยว่าเจ้าไหน”
“ไม่ต้องห่วง พี่ไม่พูดชื่อหรอก” ปกรณ์โบกมือ “มารยาทวิชาชีพ”
ภูผาวางส้อมลงช้า ๆ
“ขอบคุณครับ”
“แต่พี่สงสัยจริง ๆ นะ” ปกรณ์เอนหลังพิงพนัก นิ้วเคาะขอบแก้วน้ำ “ภูฉลาดขนาดนี้ เรียนจบเกียรตินิยม ทำไมเลือกงานที่ไม่มีเงิน”
“คดีผู้บริโภคก็มีค่าเสียหายครับ”
“นิดเดียว” ปกรณ์ส่ายหน้า “บริษัทยามีห้องแล็บ มีใบรับรองมาตรฐานเป็นตู้ ฝั่งโจทก์มีกล่องยากับใบเสร็จหนึ่งใบ คดีแบบนี้ห้าคดีแพ้สี่ คนที่ยังฟ้องอยู่มีสองแบบ แบบแรกคือคนบ้า แบบที่สองคือคนที่อยากเห็นชื่อตัวเองในข่าว”
เขาเอียงหน้ามาใกล้
“ภูไม่บ้าใช่ไหม”
“ปกรณ์” ท่านศศิธรเรียกแค่ชื่อ เสียงเรียบ
ปกรณ์ยกมือขึ้นครึ่งทาง “ขอโทษครับท่านป้า พูดเล่น” แล้วหันกลับมา “แต่พี่ถามจริงนะ”
ภูผากำผ้าเช็ดปากใต้โต๊ะจนข้อนิ้วซีด
คำตอบอยู่ปลายลิ้น ชื่อลูกความ อาการป่วย ใบเสร็จร้านขายยา กล่องยาที่ห่อถุงพลาสติกไว้ในตู้เอกสาร ทุกอย่างพอจะทำให้คนข้างตัวหุบปากได้ในสามประโยค
เขาอยากให้ผมเล่า
เล่าเมื่อไหร่ เขาได้ข้อมูลกลับไปให้สามสำนักงานลือต่อ
“ผมไม่คุยคดีที่โต๊ะกินข้าวครับพี่”
“ไม่คุย หรือไม่มีอะไรให้คุย” ปกรณ์ยิ้ม
ภูผาเม้มปาก ประโยคต่อไปทุกประโยคต้องมีชื่อลูกความอยู่ในนั้น
ท่านศศิธรจิบชามะลิ วางถ้วยลงบนจานรอง ไม่มีเสียงกระทบ ไม่มีความช่วยเหลือ
สายตาแม่ข้ามหน้าปกรณ์ไปหยุดที่มือภูผาบนโต๊ะ รอเหมือนรอทนายฝั่งโจทก์ลุกขึ้นแถลง
“คุณปกรณ์ครับ”
เสียงทุ้มต่ำดังมาจากปลายโต๊ะ ช้า เรียบ เหมือนคนถามเมนูประจำวัน
“ผมขอถามในฐานะคนชงกาแฟได้ไหมครับ”
ปกรณ์หันไป ยิ้มมุมปาก “เชิญครับ”
“สมมติมีคนไปซื้อยาที่ร้านขายยา” ธามวางช้อนลงข้างถ้วย “บนกล่องมีชื่อบริษัทหนึ่ง กินตามฉลากแล้วป่วยหนัก คนนั้นฟ้องใครได้บ้างครับ”
ภูผาหันขวับไปมองเขา
ข้อห้า ห้ามถามเรื่องคดี
แต่ธามไม่ได้ถามภูผา
“ก็ต้องดูกฎหมายยาสิครับ” ปกรณ์ตอบทันที คล่องเหมือนท่องมา “กฎหมายยามีมาตราเรื่องความรับผิดเขียนไว้ชัด ผู้เสียหายต้องพิสูจน์ให้ได้ว่าบริษัทประมาท ผลิตผิดขั้นตอนตรงไหน พิสูจน์ไม่ได้ก็จบ”
“จบเลยเหรอครับ”
“ศาลไม่ฟังหรอก คนไข้ที่ไหนจะรู้ว่าในโรงงานเขาทำอะไรกัน” ปกรณ์ยักไหล่ “ทนายฝั่งโจทก์ก็รู้ เลยต้องพึ่งข่าว พึ่งกระแส นี่แหละที่พี่บอกว่าเพื่อหาชื่อ”
ธามเลื่อนช้อนให้ขนานกับขอบถ้วย ฟังจนจบทุกคำ
“แปลกจังครับ” เขาว่า
“อะไรแปลก”
“กฎหมายยาเขาว่าด้วยใบอนุญาตกับโทษคนทำผิดครับ” ธามพูดเรียบ ๆ จังหวะเท่ากันทุกคำ “เรื่องเรียกค่าเสียหายจากของที่ไม่ปลอดภัย เป็นกฎหมายอีกฉบับ”
ปกรณ์นิ่ง
“ฉบับนั้นไม่ได้ให้คนป่วยพิสูจน์ว่าบริษัทประมาทครับ” ธามว่าต่อ “ให้พิสูจน์แค่ว่าเสียหายจากสินค้า ตอนใช้ตามปกติ”
ภูผาวางมือแผ่ลงบนผ้าปูโต๊ะ
“แล้วถ้าขึ้นศาลคดีผู้บริโภค” ธามหยิบแก้วน้ำขึ้นมาหมุนเบา ๆ “อะไรที่อยู่ในมือบริษัท ผลิตยังไง ล็อตไหน ส่งไปไหน บริษัทต้องพิสูจน์เองครับ เพราะคนไข้ไม่มีทางเข้าไปดูในโรงงานได้”
“เขาเขียนไว้แบบนั้นก็เพราะอย่างที่คุณพูดเลยครับ” ธามมองปกรณ์ตรง ๆ เป็นครั้งแรก “คนไข้ที่ไหนจะรู้”
ลูกตุ้มนาฬิกาแกว่งกลับไปกลับมา ไม่มีใครพูด
ใบหูของปกรณ์เริ่มเปลี่ยนสี
“คุณไปอ่านมาจากไหน” เขาหัวเราะสั้น ๆ “ในเน็ตเหรอ”
“ลูกค้าประจำร้านผมเป็นทนายครับ” ธามว่า แล้วเหลือบตามาทางภูผาแวบเดียว “เขาบ่นเรื่องนี้ให้ฟังทุกเช้า”
ภูผาสบตานั้นกลางอากาศ
ผมไม่เคยบ่นให้คุณฟังสักคำ
ปกรณ์หันไปหาแม่ ยิ้มเหมือนรอให้ผู้ใหญ่ช่วยตัดสินว่าเรื่องนี้ไม่สำคัญ
ท่านศศิธรวางถ้วยชาลง
“ปกรณ์” แม่เรียกชื่อเขา เสียงไม่ดัง แต่ชัดทุกพยางค์ “หนูอ้างกฎหมายผิดฉบับค่ะ”
ปกรณ์ยิ้มค้าง
“ถ้าพูดแบบนี้ในห้องพิจารณา” แม่ว่าต่อ “ผู้พิพากษาจะจดชื่อทนายไว้ในใจ แล้วไม่ลบออกอีกเลย”
สีแดงไล่จากใบหูของปกรณ์ลามลงมาถึงลำคอ เหนือปกเชิ้ตสีฟ้า
ธามวางแก้วน้ำลงตรงตำแหน่งเดิมบนผ้าปูโต๊ะ หน้าเรียบเท่าเดิม
“ทนายที่ฟ้องบริษัทยาไม่ได้ชื่อหรอกครับ” เขาว่า “ได้แต่ศัตรู”
แล้วเขาก็มองข้ามชามมะลิมาที่ภูผา
“แฟนผมทำงานให้คนที่ไม่มีใครทำให้”
ปกรณ์วางช้อนลงบนจาน
กริ๊ก
เสียงกระเบื้องกระทบกระเบื้องดังที่สุดของมื้อนั้น
ปกรณ์ขอตัวก่อนของหวานจะมา
“พรุ่งนี้มีประชุมกับลูกความเช้าครับท่านป้า” เขาไหว้แม่ ไม่ไหว้ใครอื่น “ขอบคุณสำหรับอาหารครับ”
กล่องขนมเปี๊ยะผูกโบแดงยังตั้งอยู่บนตู้ข้างผนัง ป้ายชื่อ คุณปกรณ์ ยังตั้งอยู่บนจานลายครามข้างภูผา ปลาบนจานเหลือครึ่งตัว
ประตูหน้าบ้านปิดลง เสียงรถยนต์ถอยออกจากซอย
ภูผานั่งนิ่ง มือใต้โต๊ะยังกำผ้าเช็ดปากเป็นเกลียว
เขาควรขอบคุณ
เขาควรดีใจด้วยซ้ำ ห้าปีที่ว่าความมา ไม่เคยมีใครยืนข้างเขาตอนโดนถามว่าทำงานนี้ไปทำไม หัวหน้าบอกให้อดทน เพื่อนรุ่นเดียวกันบอกให้ย้ายฝั่ง แม่ไม่เคยพูดอะไรเลย
แต่ในหัวเขามีแค่ประโยคเดียววนซ้ำ
ผลิตยังไง ล็อตไหน ส่งไปไหน
บาริสต้าที่มาแทนคนลาคลอด รู้ว่าศาลคดีผู้บริโภคแบ่งภาระพิสูจน์ยังไง รู้ว่าคำถามแรกในคดียาคือเรื่องล็อต
ภูผาเรียนเรื่องนี้มาสี่ปีในคณะ กับอีกหนึ่งปีในเนติบัณฑิต
ธามบอกว่าเรียนจากลูกค้าประจำ
ลูกค้าประจำร้านผม
ร้านผม
คนมาแทนคนลาคลอด ไม่เรียกร้านของคนอื่นว่าร้านผม
ปลายโต๊ะ ธามยกแก้วน้ำขึ้นจิบอีกครั้ง แขนเสื้อลินินร่นลงไปนิดเดียว ขอบสตีลสีเงินโผล่ออกมาวาบหนึ่งใต้แสงโคมเพดาน แล้วถูกดึงแขนเสื้อกลับลงไปปิด
ภูผาลุกขึ้นเร็วจนขาเก้าอี้ครูดพื้น
“ผมขอตัวเข้าห้องน้ำครับ”
แม่พยักหน้า ไม่เงยหน้าจากถ้วยชา
เขาเดินผ่านหลังเก้าอี้ของธามไปตามทางเดิน กลิ่นเมล็ดกาแฟคั่วติดเสื้อลินินลอยมาจาง ๆ ตอนที่เดินเฉียด
ธามไม่หันมา
แต่ปลายนิ้วเขาเคาะโต๊ะเบา ๆ หนึ่งครั้ง ตอนภูผาเดินผ่าน
ภูผารู้จักจังหวะนั้น
มันคือสัญญาณที่เขาเคาะเองในศาล ตอนพยานหลบตา
ประตูห้องน้ำปลายทางเดินปิดลง เสียงก๊อกน้ำไหลตามมา
ธามนับในใจ
พูดเกินไปหนึ่งประโยค
เรื่องภาระพิสูจน์ ทนายทุกคนรู้ เรื่องกฎหมายผิดฉบับ อดีตผู้พิพากษาวัยหกสิบคนนี้ก็พูดเองแล้ว
ประโยคที่เกินคือคำว่า ล็อตไหน
โนติสของภูผายังไม่มีเลขล็อตสักบรรทัด คนที่รู้ว่าคดีนี้จะวนไปจบที่เลขล็อต ต้องเคยเห็นเลขนั้นในระบบของบริษัทมาก่อน
เขาพูดมันออกไปเพราะในหัวยังเห็นข้อความของมุกบนจอเมื่อเช้าวันเสาร์ ชื่อรองประธานที่ถามหาเขาสองครั้ง
ท่านศศิธรลุกจากเก้าอี้หัวโต๊ะฝั่งตัวเอง
ท่านหยิบกาน้ำชากระเบื้องสีขาว เดินช้า ๆ มาตามความยาวโต๊ะ ผ่านเก้าอี้ว่างของภูผา ผ่านป้ายชื่อปกรณ์ แล้วหยุดข้างเขา
กำไลหยกแตะหูกาน้ำ กริ๊กเบา ๆ
“ชาไหมคะ”
“ขอบคุณครับท่าน”
ธามยกถ้วยเปล่าขึ้นรับ มือนิ่ง จานรองแห้งสนิท
น้ำชามะลิสีเหลืองอ่อนไหลลงถ้วยเป็นสายบาง กลิ่นมะลิกับขิงอ่อนลอยขึ้นมาอุ่นปลายจมูก
ท่านศศิธรดึงเก้าอี้ตัวข้างเขาออกมา แล้วนั่งลง
ระยะห่างระหว่างเขากับอดีตผู้พิพากษาเหลือแค่ความกว้างของจานลายครามหนึ่งใบ
“ไม่เคยมีใครพูดแทนภูผามาก่อนค่ะ” ท่านว่า เสียงเบาลงกว่าตอนพูดกับปกรณ์
“เขาไม่ต้องให้ใครพูดแทนครับ” ธามว่า “เขาแค่เลือกไม่พูด”
“คุณรู้ด้วยว่าทำไมเขาไม่พูด”
ประโยคนั้นลงท้ายเรียบ เสียงท้ายไม่ขึ้นสักนิด
ธามจิบชา ร้อนกว่าที่ควร เขากลืนลงไปทั้งอย่างนั้น
“ทนายมีความลับลูกความครับ” เขาว่า
“ค่ะ” ท่านศศิธรพยักหน้าช้า ๆ แบบเดียวกับที่ภูผาเคยเล่าว่าท่านทำตอนจำเลยตอบผิดคำถามแรก “ทนายมีความลับลูกความ”
ท่านเงียบไป
ความเงียบหลังคำถาม ธามรู้จักมันดี ห้องประชุมชั้นบนสุดของตึกกระจกก็มีความเงียบแบบนี้ ทุกคนที่นั่งรอบโต๊ะพยายามเติมมันด้วยตัวเลข
เขาไม่เติม
ปลายทางเดิน เสียงก๊อกน้ำยังไหลอยู่
ท่านศศิธรวางกาน้ำชาลงบนโต๊ะ เลื่อนถุงเมล็ดกาแฟสีน้ำตาลที่ปากถุงพับสามทบมาไว้ตรงหน้าเขา
นิ้วเรียวแตะลวดทองที่ปากถุง
“ดิฉันนั่งบัลลังก์คดีผู้บริโภคมาหกปีค่ะ” ท่านว่า “ทนายจบใหม่ยังจำผิดว่าใครต้องพิสูจน์อะไร”
ดวงตาคู่นั้นเงยขึ้นมองเขา คมเหมือนคืนแรกที่ระเบียงริมแม่น้ำ
เสียงก๊อกน้ำปลายทางเดินหยุด
ธามวางถ้วยชาลง ปลายนิ้วชี้ข้างขวาแตะขอบแขนเสื้อ ตรงที่ซ่อนสตีลเย็นเฉียบไว้ข้างใต้
ท่านศศิธรไม่ได้มองข้อมือ ท่านมองหน้าเขา
“บาริสต้าที่รู้กฎหมายอาหารและยาดีขนาดนี้”
ท่านเอียงศีรษะนิดเดียว
“ชงกาแฟที่ไหนนะคะ”
— จบบท —
บทนี้เป็นไง? (ไม่ตอบก็ได้)
อยากอ่านต่อไหม?
เขียนโดย ลาเต้แก้วที่สอง · เรื่องสมมติ