ข้ามไปยังเนื้อหา
MIRARAMA
แม่ด่าผมทุกวันที่ไม่ได้เป็นหมอ ทั้งที่ผมคือหมอที่ผ่าตัดแม่

บทที่ 1

เสื้อกาวน์ตัวเก่า

เสื้อกาวน์ตัวนั้นฟาดเข้าที่หน้าก้องก่อนที่เขาจะทันวางกระเป๋าลงจากบ่า

ผ้าฝ้ายสีขาวที่เหลืองเป็นด่างตามกาลเวลา กลิ่นลูกเหม็นจากตู้เสื้อผ้าเก่า กระดุมเม็ดหนึ่งหลุดกระเด็นไปกลิ้งอยู่ใต้ตู้ยาไม้สักหน้าร้าน

“ใส่ไปก็บ่ใช่หมอ!”

เสียงของแม่ดังลั่นไปถึงกลางถนน

ร้านยาลำดวนโอสถเป็นตึกแถวสองชั้นในซอยเล็กหลังกาดเมือง ประตูเหล็กยืดเปิดกว้างไว้ครึ่งเดียว แดดบ่ายสามโมงส่องลอดเข้ามาเป็นเส้นตรงตกลงบนโถแก้วใส่สมุนไพรที่เรียงกันอยู่บนชั้น ขมิ้นชัน ฟ้าทะลายโจร มะขามป้อม ว่านหางจระเข้ตากแห้ง กลิ่นทุกอย่างผสมกันจนกลายเป็นกลิ่นเดียวที่ก้องจำได้ตั้งแต่จำความได้

กลิ่นบ้าน

เขาไม่ได้กลับมาที่นี่สิบห้าปี

ก้องค่อย ๆ ดึงเสื้อกาวน์ลงจากหน้า มันคือตัวที่เขาใส่วันปฐมนิเทศนักศึกษาแพทย์ปีหนึ่ง ปักชื่อด้วยด้ายสีน้ำเงินไว้ที่อก แม่สั่งร้านปักหน้ามหาวิทยาลัยเอง แม่บอกทุกคนในกาดว่า ลูกฉันจะเป็นหมอ

แม่ยังเก็บมันไว้

สิบห้าปี แม่ยังเก็บมันไว้

“ดูธามเปิ้นสิ” เจ๊ลำดวนชี้นิ้วที่มีคราบขมิ้นติดอยู่ไปทางโต๊ะไม้หน้าร้าน เสียงเหน่อเหนือของแม่ยิ่งดังขึ้นเมื่อโกรธ “หลานป้าแท้ ๆ เรียนจบหมอ เปิดคลินิกของตัวเอง มาดูแลป้าทุกอาทิตย์ แล้วลูกในไส้ฉันล่ะ ดรอปตั้งแต่ปีหนึ่ง หายหัวไปสิบห้าปี กลับมามือเปล่า!”

ที่โต๊ะนั้น ชายหนุ่มคนหนึ่งลุกขึ้นยืนช้า ๆ ด้วยรอยยิ้มที่ฝึกมาอย่างดี

ธาม

ลูกของน้าสาว เด็กผู้ชายที่เคยวิ่งตามก้องไปจับปลาในคูเมือง ตอนนี้อายุสามสิบเอ็ด ผมเซ็ตเงาวับไม่มีเส้นไหนหลุด แว่นตากรอบหนาแบรนด์แพง นาฬิกาที่ข้อมือส่องประกายเวลาขยับ และเสื้อกาวน์สีขาวที่ใหม่จนยังมีรอยพับจากถุงพลาสติก

ใครใส่เสื้อกาวน์มานั่งร้านขายยาสมุนไพรตอนบ่ายสามโมง

“พี่ก้อง” ธามยิ้มกว้าง ยื่นมือมา “ไม่ได้เจอกันนานเลยนะครับ”

ก้องมองมือนั้น

มือนุ่ม ไม่มีรอยด้าน เล็บตัดเรียบสวย ไม่มีรอยแห้งแตกที่ข้อนิ้วเหมือนคนที่ต้องล้างมือด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อวันละสามสิบครั้ง

เขาจับมือธามสั้น ๆ แล้วปล่อย

“ยินดีด้วยที่เรียนจบนะ” ก้องพูดเสียงเรียบ “จบที่ไหนเหรอ”

ธามกะพริบตาครั้งหนึ่ง เร็วจนแม่คงไม่ทันเห็น

“ต่างประเทศครับพี่” เขาตอบ “ที่นั่นเขาเรียนไวกว่าบ้านเรา”

“อ้อ”

ก้องไม่ถามต่อ เขาแค่พับเสื้อกาวน์ตัวเก่าเป็นสี่ทบ แล้ววางลงบนตู้กระจกอย่างระมัดระวัง เหมือนวางของที่แตกง่าย

เจ๊ลำดวนเดินกลับไปนั่งหลังเคาน์เตอร์ ทิ้งตัวลงบนเก้าอี้หวายตัวเดิมที่นั่งมาตั้งแต่ก้องยังเรียนประถม แว่นสายตาเกาะอยู่บนหัว ผมดัดสีดำมีรากหงอกขาวโผล่ขึ้นมาเป็นแนว

แม่แก่ลง

แม่ผอมลงจากที่ก้องจำได้ ไหล่ห่อลงมาหน่อย แต่เสียงยังเหมือนเดิม เสียงที่ทำให้แม่ค้าทั้งซอยไม่มีใครกล้าตั้งร้านยาแข่ง

“กลับมาทำไม” แม่ถาม ไม่มองหน้า “ถ้าจะมาขอเงิน บ่มีให้”

“ผมไม่ได้มาขอเงินครับแม่”

“แล้วมาทำอะไร”

ก้องไม่ได้ตอบทันที สายตาของเขาเลื่อนไปที่ท้ายทอยของแม่ ตรงที่ผมสั้นกว่าส่วนอื่นนิดหนึ่ง แม่ตัดผมให้ปิดมันไว้ แต่ตอนที่แม่ก้มลงหยิบแว่นตา ผมด้านหลังแหวกออก

รอยแผลเป็นยาวห้าเซนติเมตร เส้นเรียบ ขอบชิด เกือบมองไม่เห็นถ้าไม่ได้ตั้งใจหา

ก้องรู้ว่ามันยาวห้าเซนติเมตร เพราะเขาเป็นคนวัด

เขารู้ว่ามันมีสิบสองเข็ม เพราะเขาเป็นคนเย็บ

คืนนั้นแม่ไม่รู้สึกตัว เขาคิด แม่ไม่ได้ยินผมพูดว่า แม่ครับ ผมเอง ไม่ต้องกลัว

ห้องผ่าตัดเย็นเฉียบตอนตีสี่เมื่อปีก่อน เนื้องอกขนาดเท่าเม็ดลำไยกดทับเส้นประสาท แม่ล้มลงกลางกาดตอนเช้ามืด ถูกส่งตัวลงมาโรงพยาบาลใหญ่ ใบส่งตัวผ่านมือของหัวหน้าแผนก ผ่านมือแพทย์เวร แล้วมาหยุดอยู่บนโต๊ะของศัลยแพทย์ประสาทคนเดียวที่ว่างคืนนั้น

ชื่อบนแฟ้มคนไข้ทำให้มือเขาเย็นไปทั้งแขน

ลำดวน

เขาผ่าเอง เพราะไม่ไว้ใจมือใครอื่น ผ่าเสร็จแล้วก็ขอให้พยาบาลทุกคนไม่บอกชื่อหมอเจ้าของไข้กับญาติ แม่ตื่นขึ้นมาในหอผู้ป่วยหนัก ถามหาแค่ธาม

และธามก็มา ถือกระเช้าผลไม้ ยิ้มให้กล้องโทรศัพท์ บอกแม่ว่า ผมประสานกับโรงพยาบาลให้แล้วครับป้า

แม่เชื่อ แม่เล่าให้คนทั้งกาดฟังว่าหลานที่เป็นหมอช่วยชีวิตแม่ไว้

ก้องไม่ได้แก้ข่าว

แม่ไม่เคยเรียกเขาว่าก้องเกียรติ ชื่อจริงที่แม่ตั้งให้เอง ชื่อที่อยู่บนป้ายหน้าห้องตรวจของเขาทุกวัน แม่เรียกเขาว่า ไอ้ก้อง มาตลอดชีวิต และคงไม่มีวันนึกออกว่าหมอก้องเกียรติที่แม่เห็นผ่าน ๆ ในใบนัดตรวจติดตาม คือลูกที่แม่ไล่ออกจากบ้าน

“ป้าครับ” ธามเลื่อนแฟ้มสีฟ้าข้ามโต๊ะ เสียงนุ่มเหมือนเนย “เอกสารที่คุยกันไว้ครับ ผมให้ทนายร่างให้แล้ว”

ก้องเห็นหัวกระดาษตั้งแต่ยืนอยู่ห่างสามก้าว

หนังสือโอนกรรมสิทธิ์ ที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้าง

แม่หยิบแว่นลงมาสวม หยิบปากกาลูกลื่นจากแก้วน้ำที่ใช้ใส่ปากกามาสามสิบปี

“งานวันเกิดหกสิบของป้าอีกเดือนหนึ่ง” แม่พูดเหมือนพูดกับตัวเอง แต่ตั้งใจให้ก้องได้ยิน “ป้าจะยกร้านกับบ้านให้ธาม ให้ธามเอาไปทำคลินิก ร้านยาของป้าจะได้มีหมอจริง ๆ สักที”

ทำคลินิก

ก้องรู้จักคลินิกที่ธามพูดถึง

เขาไม่ได้กลับมาเชียงใหม่เพราะคิดถึงบ้าน เขากลับมาเพราะพยาบาลปราง น้องพยาบาลที่ทำงานกับเขามาห้าปี ส่งรูปมาให้เมื่อสัปดาห์ก่อน รูปกล่องยาสีขาวไม่มีฉลาก ที่คนไข้คนหนึ่งเอามาให้ดูตอนเกิดอาการแพ้รุนแรง

เขาได้มาจากคลินิกเสริมความงามหลังกาดค่ะพี่หมอ ปรางพิมพ์มา หมอที่นั่นชื่อธาม แต่ปรางค้นในระบบแพทยสภาแล้ว ไม่มีชื่อนี้ค่ะ

แล้วปรางก็ส่งข้อความมาอีกบรรทัดหนึ่ง

คนไข้บอกว่า หมอธามกำลังจะย้ายคลินิกไปเปิดที่ใหม่ เป็นตึกแถวของป้าเขาเอง ร้านยาเก่า ๆ ชื่อลำดวนโอสถ

“แม่ครับ”

ก้องก้าวเข้าไปหนึ่งก้าว แม่หยุดปากกากลางอากาศ

“ก่อนเซ็น” เขาพูดช้า ๆ “แม่ให้ผมอ่านเอกสารก่อนได้ไหมครับ”

เจ๊ลำดวนเงยหน้าขึ้น มองลูกชายผ่านแว่นสายตา แล้วหัวเราะออกมาเสียงแหลม

“มึงจะอ่านทำไม อ่านออกเรอะ” แม่ตบแฟ้มดังป้าบ “ภาษากฎหมาย ภาษาหมอ มึงไม่รู้เรื่องสักอย่าง เรียนแค่ปีเดียวก็ร้องไห้กลับบ้าน”

“ผมไม่ได้ร้องไห้กลับบ้านครับ แม่ไล่ผมออกจากบ้าน”

ร้านเงียบลง

แม้แต่พัดลมเพดานที่หมุนดังแกร๊ก ๆ ก็เหมือนจะหมุนช้าลง

เจ๊ลำดวนวางปากกาลง มือข้างหนึ่งจับขอบโต๊ะแน่น

“ก็มึงทำให้ฉันขายหน้า” แม่พูดเบาลง แต่เบาแบบที่น่ากลัวกว่าตะโกน “ฉันบอกคนทั้งกาดว่าลูกฉันจะเป็นหมอ ป้าศรีร้านผ้า เจ๊ไพรร้านทอง ทุกคนมาแสดงความยินดี ฉันเลี้ยงข้าวทั้งซอย แล้วมึงก็กลับมาบอกว่าไม่เรียนแล้ว มึงรู้ไหมว่าฉันเดินผ่านหน้าร้านพวกนั้นยังไง”

ก้องรู้

เขาจำได้ทุกคำในคืนนั้น คืนที่เขากลับมาบอกแม่ว่าพ่อที่ป่วยติดเตียงอยู่ชั้นบนต้องการคนดูแล ว่าเงินค่าเทอมที่แม่กู้มาดอกเบี้ยแพงเกินไป ว่าเขาจะพักการเรียนไปทำงานก่อนหนึ่งปีแล้วค่อยกลับไปสอบทุนใหม่

แม่ไม่ได้ฟังประโยคไหนเลยหลังคำว่า ไม่เรียน

แม่โยนกระเป๋าเขาออกไปนอกประตูเหล็กบานนี้

พ่อเสียในอีกหกเดือนต่อมา ก้องรู้ข่าวจากป้าข้างบ้าน และยืนอยู่ท้ายศาลาวัดคนเดียวตลอดงานโดยไม่กล้าเดินเข้าไปจุดธูป

ปีต่อมาเขาสอบได้ทุนเต็มจำนวน เรียนแพทย์ใหม่ตั้งแต่ปีหนึ่ง ใช้ชื่อจริงที่ไม่มีใครในกาดเคยเรียก

“ป้าครับ ใจเย็น ๆ” ธามรีบเข้ามาลูบหลังเจ๊ลำดวน มองก้องด้วยสายตาที่คนอื่นจะเห็นว่าห่วงใย แต่ก้องเห็นว่าเป็นสายตาของคนกำลังนับเวลา “ความดันป้าขึ้นอีกแล้ว ผมบอกแล้วว่าป้าห้ามเครียด”

แม่ปัดมือธามออกเบา ๆ แล้วหยิบปากกาขึ้นมาใหม่

“เห็นไหม” แม่ว่าโดยไม่หันมา “หมอจริงเขาห่วงฉัน มึงกลับมาวันแรกก็ทำให้ฉันความดันขึ้น”

ก้องเดินไปที่ชั้นวางยาด้านหลังเคาน์เตอร์

เขาไม่ได้ตั้งใจจะค้น เขาแค่ต้องการอะไรสักอย่างให้มือได้ทำ แทนที่จะกำแน่นจนเล็บจิกฝ่ามือ

ชั้นนี้คือชั้นยาส่วนตัวของแม่ แม่วางเรียงไว้แบบเดิมเหมือนสมัยพ่อยังอยู่ ยาความดันของแม่ ยาแก้ปวดเข่าของแม่ ยาหอมแก้ลมของแม่

แต่มีช่องหนึ่งว่าง

ก้องนิ่งไป

ช่องที่ควรมีกล่องยาสีส้มขาว กล่องยากันชักที่แม่ต้องกินเช้าเย็นทุกวันหลังผ่าตัด กล่องที่เขาเป็นคนสั่งจ่ายเอง เขียนกำกับด้วยลายมือตัวเองในใบสั่งยาว่า ห้ามหยุดยาเองเด็ดขาด

มันไม่อยู่ตรงนั้น

ตรงนั้นมีแต่ขวดแก้วสีชาใบเล็ก ฉลากพิมพ์ตัวหนังสือสีทองหรูหรา

ยาบำรุงสมองสกัดเข้มข้น คลินิกหมอธาม

ก้องหยิบขวดขึ้นมา หมุนดูข้างขวด ไม่มีเลขทะเบียน ไม่มีส่วนประกอบ ไม่มีวันผลิต มีแต่รูปธามใส่เสื้อกาวน์ยิ้มอยู่บนฉลาก

“อย่าไปแตะของฉัน!” แม่ตวาดมาจากหน้าร้าน

ก้องหันกลับไป

ธามยืนนิ่ง รอยยิ้มบนหน้ายังอยู่ แต่มุมปากแข็งขึ้น

“ยาตัวเดิมของแม่ไปไหนครับ” ก้องถามเสียงเรียบ

“ธามเปิ้นบอกว่ายาฝรั่งมันกัดตับ” แม่ตอบอย่างภูมิใจ “กินของหลานฉันดีกว่า สมุนไพรล้วน ฉันกินมาสามอาทิตย์แล้ว สบายดีเห็นไหม ไม่เห็นเป็นอะไร”

สามอาทิตย์

ก้องรู้สึกเหมือนเลือดในตัวเย็นลงทีละองศา

ในหัวของเขา ตัวเลขเรียงตัวกันเองโดยอัตโนมัติ เหมือนทุกครั้งที่ยืนอยู่หน้าเตียงคนไข้ ระยะเวลาหลังผ่าตัด ระดับยาในเลือดที่ค่อย ๆ ลดลงตั้งแต่วันแรกที่หยุดยา อาการเตือนที่มักจะมาก่อน

ปลายนิ้วกระตุก

มองนาน ๆ แล้วตาค้าง

ปวดหัวข้างเดียวตอนบ่าย

“แม่ครับ” เขาพูดช้าลง อ่อนลง “ช่วงนี้แม่ปวดหัวบ้างไหม”

“มึงจะมาสอนฉันเรื่องยาเรอะ” เจ๊ลำดวนหัวเราะออกมาอีกครั้ง หันไปหาธาม “ฟังสิธาม เด็กเรียนหมอไม่จบ จะมาสอนหมอจริง”

ธามหัวเราะตาม แต่เสียงหัวเราะสั้นกว่าเดิม

แล้วเจ๊ลำดวนก็ก้มหน้าลงเซ็นชื่อ

ปลายปากกาแตะกระดาษ

ลากเส้นแรกของคำว่า ลำดวน ได้ครึ่งตัว

แล้วก็หยุด

ก้องเห็นมันก่อนใคร นิ้วโป้งของแม่กระตุกครั้งหนึ่ง เบามาก เหมือนผีเสื้อกระพือปีก

แม่ขมวดคิ้ว เขย่ามือเหมือนคนมือเป็นเหน็บ แล้วจับปากกาใหม่

กระตุกอีกครั้ง

คราวนี้ทั้งนิ้วชี้ นิ้วกลาง

ปากกาหลุดจากมือ กลิ้งตกลงบนพื้นกระเบื้องเสียงดังแกร๊ก

“อะไรของมันเนี่ย...” แม่พึมพำ เสียงเริ่มเลื่อนลอย สายตาจ้องไปที่โถขมิ้นชันบนชั้นไม่กะพริบ

ธามยืนนิ่งอยู่ข้างโต๊ะ มือข้างหนึ่งค้างอยู่กลางอากาศ

ก้องอยู่ข้างตัวแม่ก่อนที่จะรู้ตัวว่าเดินมา

เขาไม่ได้คิดอะไรเลย ร่างกายมันขยับไปเองแบบที่ฝึกมาสิบสี่ปี มือข้างหนึ่งประคองท้ายทอยแม่ไว้ ตรงรอยแผลเป็นพอดี นิ้วอีกข้างแตะข้อมือแม่ นับชีพจรในใจ ตาจ้องที่ม่านตาแม่ทั้งสองข้าง

ยังไม่ชัก ยังมีเวลา

“แม่ครับ มองหน้าผม” เสียงของเขานิ่งเหมือนผิวน้ำ เสียงเดียวกับที่เขาใช้ในห้องผ่าตัดตอนตีสี่ “แม่บอกผมสิว่าวันนี้วันอะไร”

เจ๊ลำดวนกะพริบตาช้า ๆ แล้วสายตาค่อย ๆ กลับมาโฟกัส มองหน้าลูกชายที่อยู่ห่างแค่คืบ

ครั้งแรกในรอบสิบห้าปีที่แม่ลูกอยู่ใกล้กันขนาดนี้

“ปล่อย...” แม่พูดเสียงแหบ “อย่ามาจับหัวฉัน”

แต่แม่ไม่ได้ปัดมือเขาออก

ก้องไม่ปล่อย เขาเงยหน้าขึ้นมองธามที่ยังยืนตัวแข็งอยู่ข้างโต๊ะ เสื้อกาวน์ใหม่เอี่ยมตัวนั้นดูหลวมขึ้นมาทันที

“ธาม” ก้องพูดเสียงเบา เบาจนแม่ที่อยู่ในอ้อมแขนเขาเท่านั้นที่ได้ยินชัด

“ถ้าแกเป็นหมอจริง ตอบพี่มาคำเดียว คนที่เพิ่งผ่าเนื้องอกสมองเมื่อปีก่อน แล้วถูกหยุดยากันชักมาสามอาทิตย์ จะเหลือเวลาอีกเท่าไหร่”

— จบบท —

บทนี้เป็นไง? (ไม่ตอบก็ได้)

อยากอ่านต่อไหม?

ไม่ค่อยอยากมาก

เขียนโดย เจ้าสัวรองเท้าแตะ · เรื่องสมมติ