บทที่ 1
ปู่เซ็นตรงนี้
ปากกาด้ามเงินถูกยัดใส่มือปู่ก่อนที่ข้าวต้มในชามของโจ้จะทันหายร้อน
“ปู่เซ็นตรงนี้” ภพจับนิ้วปู่ที่ผอมเหลือแต่กระดูกให้กำปากกาไว้ แล้วกดปลายปากกาลงบนกระดาษ “หลานจะพาไปอยู่กรุงเทพฯ คอนโดติดโรงพยาบาลเลยนะปู่ สบายกว่าอยู่บ้านไม้ผุ ๆ หลังนี้ตั้งเยอะ”
ปู่บุญมาเงยหน้าขึ้นมองหลานชายคนโตช้า ๆ ดวงตาฝ้าฟางว่างเปล่าเหมือนบ่อน้ำแห้ง
“แกเป็นใคร”
ห้องโถงบ้านไม้เงียบลงทันที
บ้านหลังนี้ปู่สร้างเองตั้งแต่อายุยี่สิบห้า ไม้สักทั้งหลัง เสาต้นใหญ่สี่ต้นที่ปู่ล่องมาจากป่าต้นน้ำด้วยมือตัวเอง ฝาผนังมีรูปถ่ายขาวดำแขวนเรียงเป็นแถว ย่าในวันแต่งงาน พ่อแม่ของหลาน ๆ ในวันรับปริญญา หลานสามคนตอนเด็กยืนเรียงหน้ากระดานใต้ต้นลำไยต้นแรก
ลมบ่ายพัดลอดหน้าต่างบานเฟี้ยมเข้ามา หอบกลิ่นดอกลำไยกับกลิ่นดินชื้นจากสวนหกสิบไร่ข้างนอก
โจ้ยืนอยู่หลังเสาต้นที่สาม ชามข้าวต้มกระดูกหมูร้อน ๆ อยู่ในมือ ไอน้ำลอยขึ้นมาแตะคาง
เขาไม่ได้ขยับ
“ปู่ ผมภพไง หลานคนโต” ภพยิ้มไม่ถึงตา ยิ้มแบบเดียวกับที่ใช้ตอนพาลูกค้าดูบ้าน “ลูกของพ่อชัยไง จำไม่ได้เหรอครับ”
“ชัย...” ปู่ทวนคำเสียงแหบ แล้วส่ายหน้าช้า ๆ “ชัยมันยังเรียนอยู่ เด็กมันยังไม่มีลูก แกโกหกข้า”
พ่อชัยตายไปสิบสองปีแล้ว
ภพหลับตาลงครู่หนึ่ง แล้วถอนหายใจยาว ลมหายใจที่เย็นเหมือนแอร์ในรถยุโรปที่เขาขับขึ้นมาจากกรุงเทพฯ เมื่อเช้า
เขาหันขวับมาทางเสาต้นที่สาม
“ไอ้ขี้แพ้”
สามคำนั้น โจ้ได้ยินมาตั้งแต่อายุยี่สิบ
ตอนที่เขาถูกไล่ออกจากมหาวิทยาลัยปีสาม ตอนที่ข่าวเรื่องเงินกองทุนชมรมหายไปสองแสนลือไปทั้งตำบล ตอนที่เขากลับมาอยู่บ้านสวนกับปู่ด้วยกระเป๋าใบเดียว แล้วก็อยู่มาสิบปี ไม่ได้ไปไหนอีกเลย
ทั้งบ้านเรียกเขาแบบนั้น ป้า ๆ ที่มางานบุญเรียกเขาแบบนั้น ภพเรียกเขาแบบนั้นในกลุ่มแชตครอบครัว
ไม่มีใครรู้ว่าเงินสองแสนนั้นไม่ได้หายไปในกระเป๋าเขา
และโจ้ก็ไม่เคยบอกใคร
“ดูแลปู่ยังไงให้เป็นงี้” ภพเดินเข้ามาหา เสียงรองเท้าหนังกระทบพื้นไม้ดังก้อง “สามเดือนก่อนปู่ยังโทรหาผมได้ ยังด่าผมได้ ตอนนี้จำผมไม่ได้แล้ว แกให้ปู่กินอะไร ให้ปู่นั่งเหม่ออยู่แต่ในบ้านทั้งวันใช่ไหม”
“ปู่ไปสวนทุกเช้าครับพี่” โจ้ตอบเสียงเบา สำเนียงเหนือนุ่มเหมือนทุกครั้ง “ปู่ยังรดน้ำต้นลำไยต้นแรกเองทุกวัน”
“รดน้ำ” ภพหัวเราะ เสียงขึ้นจมูก “คนแก่ความจำเสื่อมไปเดินในสวนคนเดียว แล้วถ้าตกร่องน้ำตายล่ะ แกจะรับผิดชอบไหวเหรอ แกรับผิดชอบอะไรไหวบ้างในชีวิตนี้”
โจ้ไม่ตอบ
เขาเคยเรียนรู้มานานแล้วว่าคำตอบที่ดีที่สุดสำหรับคำถามแบบนี้คือความเงียบ ภพไม่ได้อยากได้คำตอบ ภพอยากได้คนให้ด่า
และวันนี้ โจ้ยินดีให้ภพด่า
เพราะยิ่งภพด่าดังเท่าไหร่ ก็ยิ่งไม่มีใครหันไปมองปู่
ญาติอีกสามคนนั่งอยู่บนตั่งไม้ริมหน้าต่าง ป้าแสงพี่สาวคนเดียวของพ่อชัย ลุงเขยที่หลับตาสัปหงกตั้งแต่กินข้าวเที่ยงเสร็จ และน้าศรีลูกพี่ลูกน้องที่มาเพราะได้ยินว่า ปู่จะแบ่งสวน
“ภพมันพูดถูกนะโจ้” ป้าแสงพูดขึ้น พัดใบตาลในมือพัดเร็วขึ้น “ปู่อายุเจ็ดสิบแปดแล้ว ควรมีคนดูแลที่มีความรู้ ไปอยู่กับภพที่กรุงเทพฯ ใกล้หมอ ใกล้โรงพยาบาล ส่วนสวนนี่ก็...”
ป้าแสงไม่พูดต่อ แต่ทุกคนในห้องรู้ว่าประโยคนั้นจบว่าอะไร
ส่วนสวนนี่ก็ขายไป แบ่งเงินกัน
ภพหันกลับไปหาปู่ ย่อตัวลงนั่งยอง ๆ ข้างเก้าอี้หวาย เสียงอ่อนลงจนเหมือนคนละคน
“ปู่ครับ” เขาจับมือปู่ไว้ทั้งสองข้าง กดลงบนปากกา “ปู่เซ็นตรงนี้นะ แค่ตรงนี้ หลานจะดูแลปู่เองทุกอย่าง ไม่ต้องให้ไอ้โจ้มันทำให้ปู่ลำบากอีกแล้ว”
โจ้มองกระดาษแผ่นนั้นจากหลังเสา
เขาอ่านไม่ออกทั้งหมด แต่เห็นตัวหนังสือหนาบนหัวกระดาษชัดเจน
หนังสือมอบอำนาจ
ข้างล่างเป็นช่องว่างยาว ๆ ให้กรอกรายการทรัพย์สิน ยังไม่มีอะไรเขียนอยู่เลย
ภพเอาหนังสือมอบอำนาจที่ยังไม่ได้กรอกอะไร มาให้ปู่ที่จำหลานตัวเองไม่ได้เซ็น
เอาปากกามาก่อนข้าวเสียอีก โจ้คิด แล้วมองข้าวต้มในมือตัวเองที่เริ่มเย็น
ปลายปากกาแตะกระดาษ
ปู่จับปากกาด้วยมือที่สั่นระริก สั่นมากจนน้ำหมึกเป็นจุดเลอะ ๆ อยู่ตรงนั้น
แล้วปู่ก็ค่อย ๆ ลากเส้น
ทุกคนในห้องโน้มตัวเข้ามา ป้าแสงหยุดพัด น้าศรีกลั้นหายใจ
ปู่ลากเส้นวงกลม แล้วต่อด้วยเส้นตรงสองเส้นข้างล่าง แล้วเส้นโค้งอีกสองเส้นด้านข้าง
ภพเพ่งมอง
ไม่ใช่ลายเซ็น
ปู่วาดรูปไก่
ไก่ตัวเล็ก ๆ ยืนขาเดียว มีหงอนสามแฉก เหมือนที่ปู่เคยวาดให้หลาน ๆ ดูตอนเด็ก ๆ เวลาร้องไห้
“ไก่” ปู่ยิ้มกว้างจนเห็นฟันที่หลุดไปซี่หนึ่ง ยื่นกระดาษคืนให้ภพอย่างภูมิใจ “ไก่ชนของข้า ตัวนี้ตีชนะทั้งตำบล แกเอาไปสิ ข้าให้”
ภพมองรูปไก่ แล้วมองหน้าปู่
“ปู่ครับ นี่มันไม่ใช่...”
“ไม่เอาเหรอ” ปู่ทำหน้าเสียใจ ดึงกระดาษกลับมาวาดเพิ่มอีกตัวข้าง ๆ “งั้นเอาสองตัว แกหน้าเหมือนคนขายล็อตเตอรี่หน้าตลาด ขายดีไหม วันนี้เลขอะไร”
“ผมเป็นนายหน้าอสังหาฯ ครับปู่ ไม่ได้ขายล็อตเตอรี่”
“อ้อ” ปู่พยักหน้าหงึก ๆ เหมือนเข้าใจ แล้วหันไปถามป้าแสงเสียงดัง “ไอ้หนุ่มขายล็อตเตอรี่นี่มันมาบ้านเราทำไม แสง ใครเปิดประตูให้มัน”
ลุงเขยที่สัปหงกอยู่สะดุ้งตื่นเพราะเสียงหัวเราะของน้าศรีที่หลุดออกมาก่อนจะรีบเอามือปิดปาก
ภพยืนขึ้นช้า ๆ กำกระดาษแผ่นนั้นไว้จนยับ
ใบหน้าที่ดูแลมาอย่างดีด้วยครีมราคาแพงแดงก่ำตั้งแต่คอขึ้นมาถึงหน้าผาก เขาไม่มองปู่ ไม่มองญาติ สายตาพุ่งตรงไปที่คนคนเดียวในห้องที่ไม่กล้าหัวเราะ
“แกสอนปู่ใช่ไหม”
“ผมจะสอนปู่ได้ยังไงครับพี่”
“แกอยู่กับปู่ทุกวัน แกอยากได้สวนนี้คนเดียว แกปั่นหัวปู่”
“พี่ภพ” โจ้วางชามข้าวต้มลงบนโต๊ะข้างเสาอย่างระวัง “ปู่ยังไม่ได้กินข้าวเที่ยงเลย พี่ให้ผมป้อนข้าวปู่ก่อนได้ไหมครับ แล้วพี่จะด่าผมต่อก็ได้”
ภพมองเขาเหมือนมองหมาข้างถนนที่เดินผ่านหน้ารถ
“ข้าวต้ม” เขาว่า “สิบปีแกทำได้แค่นี้ ข้าวต้มกับรดน้ำต้นไม้ แกไม่มีปัญญาทำอะไรที่ดีกว่านี้หรอก ถึงได้มาเกาะปู่กิน”
ป้าแสงพยักหน้าตาม
น้าศรีก้มหน้า
ลุงเขยกลับไปหลับต่อ
โจ้หยิบชามข้าวต้มขึ้นมาใหม่ เดินผ่านหน้าภพไปนั่งลงข้างเก้าอี้หวายของปู่ เป่าข้าวต้มในช้อนเบา ๆ ให้หายร้อน แล้วยื่นไปที่ปากปู่
ปู่อ้าปากรับเหมือนเด็กเล็ก
ตอนที่ช้อนออกจากปาก ตอนที่ภพหันหลังไปหยิบโทรศัพท์จากกระเป๋าเสื้อสูท ตอนที่ป้าแสงกำลังบ่นเรื่องฝนกับน้าศรี ตอนที่ไม่มีใครในห้องนั้นมองมาที่เก้าอี้หวายตัวนั้นเลยสักคน
ปู่บุญมาขยิบตาให้โจ้
ข้างเดียว เร็วนิดเดียว
ตาที่เมื่อครู่ยังว่างเปล่าเหมือนบ่อน้ำแห้ง ตอนนี้วาววับเจ้าเล่ห์เหมือนเด็กผู้ชายที่เพิ่งขโมยมะม่วงจากสวนข้างบ้านได้สำเร็จ
โจ้ต้องกัดกระพุ้งแก้มไว้แน่นเพื่อไม่ให้หลุดยิ้ม
รถยุโรปสีดำของภพแล่นออกจากลานบ้านตอนห้าโมงเย็น ฝุ่นดินแดงฟุ้งตามหลังเป็นทาง ญาติคนอื่นทยอยกลับไปตาม ๆ กัน ทิ้งแก้วน้ำกับจานขนมไว้เต็มตั่งให้โจ้เก็บ
ภพประกาศก่อนขึ้นรถว่าจะกลับมาอีกอาทิตย์หน้า พร้อมเอกสารที่ถูกต้องกว่านี้
แดดเย็นสีส้มทองส่องลอดใบลำไยลงมาเป็นริ้ว ๆ บนชานบ้าน ลุงคำคนงานสวนข้างบ้านตะโกนถามมาจากรั้วว่าพรุ่งนี้จะให้ไปตัดกิ่งแปลงไหน โจ้ตะโกนตอบไป แล้วเดินกลับเข้าบ้าน
ปู่ไม่ได้นั่งอยู่บนเก้าอี้หวายแล้ว
ปู่ยืนอยู่ที่ตู้ไม้สักหลังเก่าในห้องนอน หลังตรงกว่าตอนกลางวันเกือบคืบ มือที่สั่นระริกตอนจับปากกา ตอนนี้นิ่งสนิทเหมือนมือของคนที่เคยปีนต้นลำไยสูงสามวาได้ในสิบวินาที
“ปิดประตู” ปู่สั่ง เสียงยังแหบเหมือนเดิม แต่ไม่มีความสับสนเหลืออยู่แม้แต่นิดเดียว
โจ้ปิดประตูห้องนอน
ปู่หยิบสมุดเล่มหนึ่งออกมาจากใต้กองผ้าขาวม้าในตู้ สมุดปกแข็งสีแดงสด สีที่ตัดกับทุกอย่างในบ้านไม้หลังนี้ ขอบกระดาษหนาเป็นปึกเพราะถูกเขียนมาหลายหน้าแล้ว
ปู่นั่งลงที่ขอบเตียง เปิดสมุดไปหน้าใหม่ หยิบดินสอที่เหลาไว้แหลมเปี๊ยบออกมาจากกระเป๋าเสื้อม่อฮ่อม
แล้วเขียน ลายมือตัวเล็ก เป็นระเบียบ ชัดทุกตัว
ภพ วันที่ 1: เอาปากกามาก่อนเอาข้าวมา
ปู่มองบรรทัดนั้นอยู่นาน แล้วเขียนต่ออีกบรรทัด
แสง: พยักหน้าตามทุกคำ
ศรี: หัวเราะตอนข้าวาดไก่ อย่างน้อยยังมีหัวใจ
โจ้นั่งลงบนพื้นไม้ข้างเตียง เอาหลังพิงผนัง มองปู่เขียน
“ปู่ครับ” เขาพูดเบา ๆ “วันนี้ปู่เล่นแรงไปหน่อยนะ ที่ว่าพ่อชัยยังเรียนอยู่ ป้าแสงเกือบร้องไห้”
ปู่หยุดเขียน
“ก็มันต้องให้เชื่อ” ปู่ว่า แต่น้ำเสียงอ่อนลงนิดหนึ่ง “แสงมันร้องไห้ก็ดี จะได้รู้ว่ายังรักพ่อมันอยู่บ้าง”
แล้วปู่ก็หันมามองหลานคนกลาง
แสงเย็นที่ลอดหน้าต่างเข้ามาตกลงบนหน้าปู่ ร่องรอยยิ้มที่หางตาลึกเป็นเส้น ๆ เหมือนร่องน้ำในสวน
“แล้วแกล่ะ” ปู่ถาม “ภพมันด่าแกขนาดนั้น แกไม่โกรธมันเหรอ”
โจ้ยิ้มบาง ๆ
“ผมชินแล้วครับปู่”
“อย่าชิน” ปู่ว่าเสียงเข้มขึ้น ชี้ดินสอมาที่เขา “ข้าไม่ได้เลี้ยงหลานมาให้ชินกับการถูกเหยียบ”
โจ้ไม่ตอบ เขาก้มหน้ามองรองเท้าบู๊ตยางเปื้อนดินของตัวเอง
ปู่มองเขาอยู่ครู่หนึ่ง แล้วถอนหายใจ ปิดสมุดปกแดงลงช้า ๆ วางมือที่มีรอยตกกระทับบนปกสมุดไว้
“ฟังข้านะโจ้”
ปู่โน้มตัวลงมา จนใบหน้าอยู่ใกล้หลานชายแค่คืบ กลิ่นยาหม่องกับกลิ่นไม้สักลอยมาจาง ๆ ลูกประคำไม้ในมือปู่กระทบกันเบา ๆ
“อีกห้าสิบวัน คืนลอยกระทง ทนายอินทร์จะมาอ่านพินัยกรรมฉบับใหม่ของข้าที่บ้านหลังนี้”
ปู่เว้นจังหวะ
“ระหว่างนี้ ข้าจะเป็นคนแก่ที่จำใครไม่ได้ทั้งนั้น ใครจะด่าแก ใครจะเหยียบแก แกต้องทน แกห้ามบอกใครเด็ดขาด ว่าปู่แกยังจำได้ทุกอย่าง”
นิ้วที่ผอมเหลือแต่กระดูกเคาะลงบนปกสมุดสีแดงหนึ่งครั้ง
“ทุกคำที่พวกมันพูดในห้าสิบวันนี้” ปู่กระซิบ “จะเป็นตัวตัดสินว่าใครได้สวนนี้ไป”
— จบบท —
บทนี้เป็นไง? (ไม่ตอบก็ได้)
อยากอ่านต่อไหม?
เขียนโดย เจ้าสัวรองเท้าแตะ · เรื่องสมมติ